Eh 3anjad Killo “taşkala” Bas Hayda La2

Eh 3anjad Killo “taşkala”  Bas Hayda La2

Doğru sesletim olmadan bir dil ne kadar doğru kullanılır ki ? Bu yüzden üniversitelerin hazırlık bölümlerinde ya da İngiliz Dili Eğitimi ( öğretmenlik, İDE vb.) veren bölümlerde Dinleme ve Sesletim ya da bizim deyimimizle “pronunciation” diye keyifli bir ders okutulur. Maksat dil eğitimi veren bireylerin dili daha etkili kullanabilmelerinde yardımcı olmaktır. Ders tekniği olarak genelde kısa metinler dinletilir ve kelimelerin vurgularına dikkat çekilir. Fonetik alfabe sayesinde kelimelerin nasıl okunacağı konusunda genel teknikler öğretilir. Bulunduğumuz coğrafyadan ve genel asimile politikalarından ötürüdür ki bizim insanlarımızın Arap Edebiyatından, tiyatrosundan, geleneklerinden koparılması başarıyla sağlanmıştır. Hatta öyle ki, kendi dilimizi okuyup yazmaktan bile vazgeçer olmuşuz.

Biz aslında kim olduğumuzu unutmuşuz ya jama3a! Şarkılarımız sadece ninelerimiz tarafından söylenir olmuş ve evde daha düzgün bir ağızla Türkçe konuşabilsin diye çocuklar Arapça konuşamaz olmuş büyük bir çoğunluğu. Konuşanların çoğunluğu da kelimeleri yanlış telaffuz ediyor ( ki bu Arapça’da çok vahim bir durumdur J ). Ben de onlardan biriydim bu arada. Akraba ziyaretinin birinde yaşlı halamızın sorduğu soruya can-ı gönülden cevap vermek isterken kendimi rezil etmişim meğer. Cevap olarak vermem gereken “Eh lyom fi 5ayri ( khayri ) ya 3amti “ yerine “ Eh lyom fi 5aryi* ya 3amti“ deyince trajikomik bir olay yaşanmıştı.

Zamanla internetin de yaygınlaşmasıyla, biraz geliştirdiğim Arapçamla farklı ülkelerde yaşayan ve aynı dili konuşma imkanımız olan insanlarla tanıştım. Kendi kültürümüzü yaşamları yettiğince nine dedelerimden öğrenmeye çalıştım, onlar yetmedi farklı insanlardan farklı hikayeler duyma isteğim başladı.

Arapça okuma yazması olmayan sadece biz değildik, avrupanın farklı ülkelerinde yaşayan Arapların bazıları da biz gibi sadece konuşmayı becerebiliyorlardı. Sosyal ağlarda bilgi alışverişi için aynı dili konuşup anlaşamayan insanlar Arap alfabesini daha kolay kullanabilmeleri için harfleri Latin alfabesindeki karşılıklarını kullanmaya başladılarsa bazı harflerin fonolijik karşılıkları yoktu. Buna istinaden yazının bazı kısımlarında benim de kullandığım sesleri rakamlarla belirtmek bir yol oldu. Rakamlar neden diye sorarsanız, Arapça’daki harflerin şekillerinin bu rakamlarla benzerlik göstermesi ! “3amti”** kelimesi  başındaki ses  “ ع “ 3ayn sesidir, “5ayri”*** sesinin başındaki ses ise gırtlaktan gelen 5ı harfidir “ خ “.

Bizim sıkça kullanıp da Suriye ve Lübnan ağzında sesletimi olmayan kaf ( kalın k harfi ) 2 ile gösterilir. Beytna ktir 2arib derken onlar, Antakya’da “beytna ktir karib 5ayeee” diye konuşan insanlar görmek son derece normal J Bir de 7 ile 8 var 7abibeti J Bizim de kullandığımız h harfi ayırt edilebilmek adına 7 ile gösteriliyor. 7abib, 7aris(bekçi), 7ummos J 8 ise Türkçe’de ya da diğer batı dil ailelerinde bulunmadığını düşündüğüm “gh” sesidir. Ghinniyi(şarkı), gharam (aşk), ghasil (yıkama) kelimelerinin başındaki “ غ ” harfidir.

Dil bilinci oluşturma adına yapılmış olan bu yardımcı materyaller umarım işinize yarar.

Nteb7o 3a 7alkin

Ali ÇİÇEK

*5aryi: Dışkı    **3amti: Hala   ***5ayri: Bayram, hayır yapmak